Özgül öğrenme güçlüğü, bireylerin belirli akademik becerilerde özellikle okuma, yazma veya matematik gibi alanlarda zorlanmalarını ifade eden bir durumdur. Bu güçlükler genellikle bireyin genel zekâ seviyesine uygun olmadan, belirli alanlarda belirgin bir gerilikle karakterizedir. Özgül öğrenme güçlükleri genellikle çocuklukta fark edilir ve yaşam boyu devam edebilir.

Özgül Öğrenme Bozukluğunun Belirtileri Nelerdir?

Okul Öncesi Dönem Belirtileri

1. Konuşma ve telaffuzun gecikmesi,
2. Eşyaların isimlerini hatırlamada güçlük ve sık eşya kaybetme
3. Kavram gelişiminin zayıf olması (büyük-küçük, kalın-ince gibi kavramları anlayamaz/karıştırır)
4. Motor gelişimin yavaş olması
5. Bisiklet sürmek gibi koordinasyon gerektiren faaliyetlerde zorluk çekme,
6. Hecelerin yerini değiştirme,
7. Renkleri, sayıları öğrenmede güçlük,
8. Yaşına ve gelişim dönemine uygun kelime dağarcığına sahip olmama.

İlkokul Dönemi Belirtileri

1. Yazı yazarken kullandığı el tercihinin netleşmemiş olması,
2. Okumayı öğrenmede güçlük, yanlış ve yavaş okuma, okuduğuna anlamlandıramama (olaylar arasındaki ilişkileri anlayamama),
3. Okurken hece ya da satır atlama,
4. Yazı yazma geç öğrenme, yazı yazmak istememe,
5. Sıklıkla yazım yanlışı yapma, harfleri, sayıları karıştırma (6-9, m-n, b-d),
6. Dikkat ve konsantrasyon sorunu,
7. İşlemleri zihinden yapmak yerine parmak hesabı yapma,
8. Saati, takvimi, çarpım tablosunu öğrenmede güçlük,
9. Öyküleri anlatırken başını, ortasını, sonunu karıştırma.

Özgül Öğrenme Bozukluğu Çeşitleri

1. Disleksi: Okuma ve yazma ile ilgili zorluklar yaşanır. Bireyler harfleri ve kelimeleri doğru bir şekilde tanıyıp, anlamada zorlanabilirler.
2. Disgrafi: Yazma becerilerinde zorluk yaşanır. El yazısı, yazım kuralları ve yazılı ifadelerin oluşturulması konularında sıkıntılar olabilir.
3. Diskalkuli: Matematiksel işlemler ve sayılarla ilgili sorunlar yaşanır. Toplama, çıkarma, çarpma ve bölme gibi temel matematiksel işlemlerle ilgili zorluklar görülebilir.

 

Özgül Öğrenme Güçlüğü Nasıl Geçer?

Özgül öğrenme güçlüğü genellikle kalıcıdır, ancak uygun müdahale ve destekle çocuklar başarılı bir şekilde öğrenebilir ve akademik olarak ilerleyebilirler. Erken müdahale, uygun stratejiler ve sabırlı bir yaklaşım, çocukların öğrenme becerilerini önemli ölçüde geliştirebilir.

Aile Sürece Dahil Etmek:

Ailelerin katılımı, çocuğun öğrenme sürecinde kritik bir rol oynar. Ebeveynler, öğrenme güçlüğüyle başa çıkmak için evde destekleyici stratejiler uygulayabilirler.

Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları:

Her çocuğun öğrenme güçlüğünün doğası ve şiddeti farklıdır, bu nedenle bireyselleştirilmiş eğitim programları önemlidir. Bu programlar, çocuğun zorlandığı alanlara odaklanır ve güçlü yönlerini kullanarak öğrenmeyi kolaylaştırmayı hedefler.

Duygusal ve Sosyal Destek:

Öğrenme güçlüğü olan çocuklar, akademik zorlukların yanı sıra duygusal ve sosyal zorluklar da yaşayabilirler. Psikolojik danışmanlık, özgüven ve motivasyonu artırmak, duygusal zorluklarla başa çıkmak ve sosyal becerileri geliştirmek için önemlidir.

Özgül Öğrenme Güçlüğü Olan Çocukların Ebeveynleri İçin Öneriler:

1. Çocuğun güçlüğünü kabul edin. Bunun beyindeki yapısal, işlevsel bir sorundan kaynaklandığını unutmayarak başarısızlığından dolayı çocuğu suçlamayın, yargılamayın.
2. Özgül öğrenme güçlüğü hakkında bilgi alın.
3. Çocuğunuzun okuluyla iş birliği yapın.
4. Çocuğunuza ev ödevi ve çalışma becerileri konusunda yardımcı olun.
5. Yapacağı işler konusunda çocuğunuzu yüreklendirin, destekleyin. Kendini değerli bulması ve kendine güvenebilmesi için sizin ona bunu hissettirmeniz gereklidir.
6. Yapabileceği basit işlerden başlayarak onun zoru başarmada istekli olmasını sağlayabilirsiniz.
7. Okuması için ona örnek olun. Okuma saatleri planlayıp, başlangıçta 10 dakikalık oturumlar yapabilirsiniz. Yüksek sesle okumasını isteyin. O okurken mutlaka siz de dinleyin.
8. Disiplin ve kurallar konusunda kararlı ve tutarlı olun. Çocuğun öğrenme güçlüğünün olması onun kuralları öğrenemeyeceği anlamına gelmez.
9. Eğitsel destek yavaş ilerleyen ve sonuçların uzun vadede alındığı bir destek yöntemidir. Bu nedenle sabırlı olun. Destek süresince yapamadığı şeylere odaklanmak yerine olumlu değişimleri görmeye çalışın ve çocuğunuzla bunları paylaşın.

 

Uzman Psikolog Dilan Çetinkaya