İlişkide her zaman aynı isteklere sahip olmayabilirsiniz. Bu durum normaldir, ancak uzlaşılması zor bir duruma sürükleyebilir veya iletişimi zorlaştırarak tartışmaya yol açabilir.

İstekleri ve ihtiyaçları ayırt etmek, bir ilişkide uzlaşılabilecek ve uzlaşılamayacak alanları fark edebilmek için bir araç olabilir. İhtiyaçlar evrenseldir. İnsan olmanın özündedir. İstekler konusunda ortak notalar bulunabilir. İstek; “bir ihtiyacın karşılanması için bir yol arar ve kişisel tercihleri temsil eder”.

İlişkilerde belli bir zaman geçtikten sonra “artık eskisi kadar iyi iletişim kuramıyoruz”, “önceden isteklerimi önemserdi” cümlelerini duyarız.
Bunun sebebi; bir şeyler ters gittiğinde ya da anlaşılmadığınızı düşündüğünüzde, isteklerinizi dile getirirken yıkıcı iletişim yolunu seçmektir.

Yıkıcı iletişim; eleştiri, aşağılama, savunma ve duvar örme davranışları içerir.

Gottmanlar bunu mahşerin dört atlısı olarak tanımlıyorlar. Tartışmalarda tansiyonu daha da yükseltiyor.

Peki bu davranışlar yerine panzehir olarak ne kullanılabilir?

-Eleştiri aslında şikayeti dile getirmek değil, şikayeti partnerin kişilik eksikleri olarak ifade edilmesidir.

Bunun yerine yumuşak başlangıç yaparak pozitif ihtiyacı dile getirmek, iletişimi ve anlaşılırlığı güçlendirecektir.

-Aşağılama; kendini partnerinden üstün gördüğünü belirten ifadeler kullanmak. Bu arada aşağılama, boşanmanın da en büyük yordayıcısıdır.

Aşağılamanın panzehiri daha çok taktir ve saygıya alan açmaktır.

-Savunma, tartışmanın içerisinde kurban rolüne girme. İstenilen ya da istenmeyen durumda bir suçu olmadığını dile getirme hali.

Bu durumda ise panzehir sorumluluk almaktır.

-Duvar örme, dinleyen tarafın ortamdan uzaklaşmadan etkileşimden çekilmesi demektir.

Panzehiri ise duvar ören kişisin kendini fizyolojik olarak rahatlatması, sakinleştirmesidir.

Her isteğe olumlu yanıt veremiyor olabilirsiniz. Peki olumlu ya olumsuz yanıt vermek mi uzlaşmaya engel oluyor, tepki vermek mi?

 

Psikolog Hilal Kalkan